Đà Nẵng khởi động dự án thúc đẩy phân loại rác tại nguồn và xử lý chất thải hữu cơ, hướng tới giảm phát thải methane.

Thúc đẩy phân loại rác tại nguồn gắn với xử lý chất thải hữu cơ

Chất thải hữu cơ là một thành phần quan trọng trong chất thải rắn sinh hoạt, chiếm từ 50-70%. Khi không được phân loại và xử lý phù hợp, chất thải hữu cơ có thể gây ô nhiễm môi trường và phát sinh khí metan trong điều kiện phân hủy yếm khí. Metan là một loại khí nhà kính có tác động làm nóng lên toàn cầu mạnh, gấp 80 lần CO2 trong 20 năm đầu. Do đó việc quản lý hiệu quả chất thải hữu cơ đóng vai trò quan trọng trong các nỗ lực giảm phát thải từ lĩnh vực chất thải.

Trong bối cảnh đó, việc thúc đẩy phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn cần được thực hiện đồng bộ với các giải pháp thu gom và xử lý riêng từng dòng chất thải. Đặc biệt, chất thải hữu cơ sau phân loại có thể được xử lý thành phân compost, góp phần tận dụng tài nguyên, giảm lượng chất thải phải xử lý cuối cùng và thúc đẩy các mô hình quản lý chất thải bền vững.

Dự án được triển khai từ tháng 9/2026 đến tháng 11/2027, với tổng kinh phí viện trợ không hoàn lại hơn 1,06 tỷ đồng, tương đương khoảng 40.800 USD, do Tổ chức Pacific Environment and Resources Center (PE) tài trợ.

Ông Võ Văn Long – Chi Cục trưởng, Chi cục Bảo vệ Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng, chia sẻ: “Công tác quản lý chất thải cần chuyển mạnh từ tư duy tập trung vào thu gom và xử lý sau khi phát sinh sang phòng ngừa, giảm thiểu chất thải ngay từ nguồn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.”

Quán triệt tinh thần đó, các hoạt động chính của dự án bao gồm khảo sát hiện trạng phát sinh chất thải và nhận thức của cộng đồng; tổ chức tập huấn về phân loại chất thải tại nguồn và hướng dẫn giảm thiểu, phòng ngừa chất thải; dự thảo và lấy ý kiến các bên liên quan về kế hoạch hành động phân loại chất thải rắn tại nguồn và giảm thiểu khí metan từ chất thải hữu cơ; hỗ trợ trang thiết bị phục vụ phân loại, thu gom và xử lý chất thải; đồng thời hỗ trợ thành lập và duy trì hoạt động của các nhóm giám sát cộng đồng nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện mô hình và đảm bảo tính bền vững.

Thông qua cách tiếp cận có sự tham gia của nhiều bên, dự án hướng tới xây dựng cơ chế phối hợp phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương, trong đó người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn đóng vai trò chủ động trong thực hành và giám sát việc phân loại chất thải tại nguồn.

Tăng cường năng lực địa phương và xây dựng cơ sở nhân rộng mô hình

Phát biểu tại hội thảo, bà Quách Thị Xuân, Giám đốc Quốc gia Pacific Environment Việt Nam, nhấn mạnh: “Phân loại rác tại nguồn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi chất thải sau phân loại được thu gom và xử lý đúng cách. Thông qua dự án này, chúng tôi mong muốn cùng chính quyền địa phương, các đơn vị thu gom, xử lý chất thải và cộng đồng xây dựng những mô hình thực tiễn, phù hợp với điều kiện của từng địa bàn. Đặc biệt, dự án chú trọng việc phân loại và xử lý riêng chất thải hữu cơ vì điều này không chỉ giúp giảm lượng rác phải chôn lấp mà còn góp phần giảm phát thải mê-tan, hướng tới một hệ thống quản lý chất thải bền vững và thân thiện hơn với khí hậu.”

Bên cạnh các hoạt động thí điểm tại cộng đồng, dự án chú trọng nâng cao năng lực quản lý chất thải cho đội ngũ cán bộ địa phương. Theo kế hoạch, ít nhất 30 cán bộ, bao gồm cán bộ phụ trách môi trường từ ít nhất 15 phường/xã, sẽ được tập huấn về mô hình Cộng đồng Không rác và quản lý chất thải theo hướng giảm phát thải.

Theo bà Nguyễn Thị Thúy Nga – Trung tâm Nghiên cứu Nâng cao Năng lực Thích ứng (CAB Vietnam): “Để xây dựng mô hình Không rác hiệu quả, bên cạnh các giải pháp kỹ thuật phù hợp, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ phụ trách, trong đó cán bộ địa phương giữ vai trò nòng cốt. Khi đội ngũ này có kiến thức về rác thải, kỹ năng huy động người dân và năng lực tổ chức các hoạt động giảm phát sinh, phân loại rác tại nguồn và xử lý rác hữu cơ, mô hình sẽ sớm đạt kết quả, được duy trì bền vững và có khả năng nhân rộng.”

Song song với việc tăng cường nâng cao năng lực quản lý, dự án cũng sẽ tiến hành khảo sát, kiểm toán chất thải nhằm đánh giá hiệu quả triển khai mô hình, xác định những thuận lợi, khó khăn và bài học kinh nghiệm trong quá trình thực hiện.

Trên cơ sở kết quả thí điểm, dự án dự kiến hỗ trợ xây dựng kế hoạch hành động nhằm nhân rộng mô hình quản lý chất thải rắn tại cấp phường, đồng thời xây dựng dự thảo kế hoạch quản lý chất thải rắn và giảm phát thải methane từ chất thải hữu cơ cho thành phố Đà Nẵng.

Các kết quả này được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm cơ sở thực tiễn phục vụ công tác hoạch định chính sách, tăng cường phối hợp giữa các bên liên quan và thúc đẩy việc áp dụng các giải pháp quản lý chất thải theo hướng giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế.

Tăng cường hợp tác đa bên vì quản lý chất thải bền vững

Sau phần giới thiệu tổng quan về mục tiêu, nội dung và kế hoạch triển khai dự án; cập nhật hiện trạng quản lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố Đà Nẵng; trao đổi kinh nghiệm quốc tế về mô hình Không rác, phân loại chất thải tại nguồn và xử lý chất thải hữu cơ; chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ mô hình xử lý chất thải hữu cơ tại Cẩm Kim, Hội An, phiên thảo luận, tham vấn tập trung vào những thuận lợi, thách thức trong quá trình triển khai phân loại chất thải tại nguồn; cơ chế phối hợp giữa chính quyền, đơn vị thu gom, xử lý chất thải và cộng đồng; cũng như các điều kiện cần thiết về hạ tầng, nguồn lực, truyền thông và giám sát để duy trì hiệu quả mô hình.

Thông qua hội thảo, các bên liên quan cùng trao đổi và đề xuất các giải pháp phù hợp, tạo nền tảng cho quá trình phối hợp triển khai dự án tại hai phường Hòa Khánh và Hội An trong thời gian tới.

“Hợp tác Chính quyền – Doanh nghiệp – Cộng đồng tạo điều kiện để những cam kết chính sách trở thành những dịch vụ doanh nghiệp và người dân sử dụng hằng ngày, giúp duy trì thực hành sản xuất và tiêu dùng bền vững. Cơ chế này giúp điều phối các nguồn lực một cách hiệu quả, trong đó các bên cùng nhau xây dựng năng lực vận hành hệ thống quản lý rác thải từ nguồn. Tại Hội An, Trung tâm cộng đồng giảm thiểu và tuần hoàn rác thải Eco Hub là cầu nối hiện thực hóa sự hợp tác đó: hướng dẫn và giám sát phân loại, phối hợp thu gom và xử lý, kết nối vật liệu hữu cơ từ ngành du lịch và khu dân cư trở về với nông nghiệp địa phương và thị trường tại chỗ.” – Chị Vũ Thị Mỹ Hạnh – Sáng lập Doanh nghiệp xã hội REED chia sẻ.

Việc khởi động dự án thể hiện nỗ lực hợp tác giữa các cơ quan quản lý, tổ chức xã hội và cộng đồng trong việc thúc đẩy các giải pháp quản lý chất thải bền vững. Với trọng tâm là phân loại chất thải tại nguồn và xử lý chất thải hữu cơ, dự án được kỳ vọng sẽ góp phần hình thành những mô hình thực tiễn có khả năng duy trì và nhân rộng, đồng thời đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và phát triển đô thị bền vững của thành phố Đà Nẵng.

Thông tin về dự án

Tên dự án: Thúc đẩy phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn và xử lý chất thải hữu cơ trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, thí điểm tại phường Hòa Khánh và phường Hội An.
Thời gian thực hiện: Tháng 9/2026 – tháng 11/2027.
Địa bàn triển khai: Phường Hòa Khánh và phường Hội An, thành phố Đà Nẵng.
Đơn vị tài trợ: Pacific Environment and Resources Center (PE).
Đơn vị phối hợp triển khai: Chi cục Bảo vệ Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng, UBND phường Hòa Khánh, UBND phường Hội An và các bên liên quan.
Tổng kinh phí: 1.062.064.800 đồng, từ nguồn viện trợ không hoàn lại của Pacific Environment and Resources Center